Dijital Dolandırıcılıkta Yeni Yöntemler ve IBAN Kiralama Uygulaması
Dijital dolandırıcılık yöntemlerinde son dönemlerde yaşanan artış, özellikle gençler arasında yaygınlaşan IBAN kiralama uygulamasını gündeme taşıdı. Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hakan Karakehya ile Anadolu Üniversitesi Bilişim Teknolojileri MYO Müdürü Doç. Dr. Özer Çelik, bu yöntemlerin hem teknik boyutlarına hem de hukuki sonuçlarına ilişkin önemli açıklamalarda bulundu.
IBAN Kiralamanın Yöntemi ve Riskleri
Prof. Dr. Hakan Karakehya, internet bankacılığının yaygınlaşmasıyla birlikte dolandırıcıların başkalarına ait banka hesaplarını kimliklerini gizlemek amacıyla kullandıklarını belirtti. Halk arasında IBAN kiralama olarak bilinen bu yöntemde, dolandırıcılar hesap sahiplerine belirli bir ücret teklif ederek hesaplarını kısa süreliğine kullanmak istiyorlar. Ancak bu masum görünen teklifler, hesap sahiplerini ciddi hukuki risklerle karşı karşıya bırakıyor.
Karakehya, “Savcılık bir soruşturma başlattığında karşılarına çıkan ilk kişi, hesabını kullandıran hesap sahibi oluyor.” ifadelerini kullanarak, IBAN kiralamanın dolandırıcılık suçuna iştirak ya da suça yardım etme kapsamında değerlendirilebileceğine dikkat çekti. Ayrıca, “Haberim yoktu” savunmasının çoğu zaman kabul görmediğini ve bu tür eylemlerin ceza hukuku açısından ağır sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.
Cezai Sonuçlar ve Yasal Düzenlemeler
Prof. Dr. Karakehya, Türk Ceza Kanunu’nda IBAN kiralama yoluyla işlenen dolandırıcılık suçlarının “nitelikli dolandırıcılık” olarak değerlendirildiğini belirtti. Bu suçlarda cezalar 4 yıldan başlayıp, birden fazla mağdur olması halinde 100 yıla kadar çıkabiliyor. Özellikle para transferlerinin detaylı incelenmesi ve IP adreslerinin delil olarak kullanılması, soruşturma süreçlerinde önem taşıyor.
Karakehya, vatandaşların mağdur olmaması için banka hesaplarının kesinlikle başkalarına kullandırılmaması gerektiğini vurguladı. Güvenilen kişiler dahil, hesap bilgilerinin paylaşılmaması gerektiğini belirterek, “Herhangi bir suç kastınız olmasa bile yargılanmak zorunda kalabilirsiniz” uyarısında bulundu.
Teknik Süreçler ve Yapay Zekâ ile Yeni Tehditler
Üç Katmanlı Dolandırıcılık Sistemi
Doç. Dr. Özer Çelik ise, IBAN kiralamanın özellikle 18-25 yaş arasındaki gençleri hedef aldığını ve sosyal medya üzerinden küçük ücretler vaadiyle hesap temin edildiğini belirtti. Sürecin üç aşamada işlediğini ifade eden Çelik, ilk aşamada hesaplar temin ediliyor, ikinci aşamada mağdurların bu hesaplara para göndermesi sağlanıyor, üçüncü aşamada ise paranın ATM’den çekilerek veya farklı hesaplara aktarılmasıyla iz kaybettiriliyor.
Yapay Zekâ ile Dolandırıcılıkta Yeni Dönem
Çelik, yapay zekâ ve deepfake teknolojilerinin dolandırıcılık yöntemlerinde kullanımının arttığına dikkat çekti. Kısa bir ses kaydıyla ses taklitleri yapılabiliyor, görüntülü görüşmelerde yüz değiştirme teknolojileriyle kimlik yanıltıcı saldırılar gerçekleştirilebiliyor. Aynı teknolojilerin bankacılık sektöründe şüpheli işlemleri tespit etmek için de kullanıldığına değindi.
Dijital Güvenlik Eğitiminin Önemi
Çelik, dijital güvenlik konusunun eğitim müfredatına dahil edilmesinin gerekliliğine vurgu yaptı. Finansal okuryazarlığın geliştirilmesi ve uygulamalı atölyelerle gençlerin bu tür risklere karşı daha bilinçli olabileceğini belirtti.
Fotoğraf Galerisi
